Ölü Kedi Stratejisi Nedir? (Dead Cat Strategy)
Krizi Örten Şok Edici Gündem Değiştirme Taktiği Bir siyasetçi zor sorularla karşı karşıya. Hakkındaki iddialar büyüyor, gazeteciler açıklama bekliyor ve kamuoyunun dikkati yaptığı hatalara yönelmiş durumda. Tam bu sırada beklenmedik, öfke uyandıran veya şaşkınlık yaratan başka bir açıklama geliyor. Haber bültenleri değişiyor, sosyal medya yeni tartışmayla doluyor ve önceki kriz gündemin gerisine itiliyor. Bu taktik, […]
Verileştirilmiş Benlik Nedir? (Datafied Self)
Dijital Dünyada Sizin Yerinizde Yaşayan Veri İkizi Bir sosyal medya gönderisini beğeniyorsunuz. Bir videoda birkaç saniye fazla kalıyorsunuz. Bir ürünü aratıyor, bir konumdan geçiyor veya bir haberi sonuna kadar okuyorsunuz. Bu eylemlerin her biri, dijital sistemler açısından anlamlandırılabilecek bir iz bırakıyor. Tek başlarına önemsiz görünen bu izler bir araya getirildiğinde, sizin hakkınızda giderek ayrıntılanan bir […]
Verileştirilmiş Vatandaşlık Nedir? (Datafied Citizenship)
Dijital Hayatınızda Sizden Habersiz Oluşturulan Kimlik Geleneksel vatandaşlık anlayışında birey, bir devletin sınırları içerisinde yaşayan, belirli haklara ve yükümlülüklere sahip kişidir. Dijital vatandaşlık ise internet ortamında haklarını kullanan, iletişim kuran, bilgi üreten ve dijital topluluklara katılan bireyi tanımlar. Ancak dijitalleşmeyle birlikte yeni bir durum ortaya çıktı. Vatandaş artık yalnızca kimliği, adresi veya resmî kayıtları üzerinden […]
Veri Karartma Nedir? (Data Obfuscation)
Gerçeği Bilgi Kalabalığının İçinde Kaybetme Sanatı Bir rapor düşünün. Yüzlerce sayfa, onlarca grafik, karmaşık tablolar ve teknik terimlerle dolu. Her şey son derece ayrıntılı görünüyor. Ancak bütün bu bilgilerin arasında cevaplanması gereken en önemli soru bir türlü yanıtlanmıyor. Bu bir tesadüf olabilir. Fakat bazen karmaşıklık, gerçeği anlaşılmaz hale getirmek için bilinçli olarak kullanılır. Veri Karartma […]
DARVO Nedir? (DARVO Strategy)
Suçlamayı İnkâr Etme, Saldırma ve Rolleri Tersine Çevirme DARVO, İngilizce Deny, Attack, Reverse Victim and Offender ifadelerinin baş harflerinden oluşur. Türkçeye İnkâr Et, Saldır, Kurban ile Suçlunun Rollerini Tersine Çevir şeklinde çevrilebilir. Kavram, Amerikalı psikolog Jennifer J. Freyd tarafından 1997 yılında, güç istismarı ve ihanet travması üzerine yaptığı çalışmalar kapsamında tanımlanmıştır. Freyd’in dikkat çektiği davranış […]
Karanlık Tasarımlar Nedir? (Dark Patterns)
Dijital Arayüzler Sizi Nasıl Kandırıyor? Bir internet sitesini açarsınız. Birkaç dakika içinde alışveriş sepetiniz dolmuştur, bir bültene kaydolmuşsunuzdur ya da aslında istemediğiniz bir aboneliği başlatmışsınızdır. Üstelik bütün bunları kendi kararınızla yaptığınızı düşünürsünüz. Oysa bazen kararınızı veren siz değilsinizdir. Önünüze konulan seçeneklerin sırası, kullanılan ifadeler, gizlenen bilgiler ve çıkış yollarının zorluğu, hangi seçeneği tercih edeceğinizi etkilemek […]
Sinizm Nedir? (Cynicism)
Her Şeye Güvensizlik Nasıl Bir Manipülasyon Tuzağına Dönüşür? Sinizm, çoğu zaman zekâ, kuşkuculuk ve insanların gerçek niyetlerini görebilme becerisiyle karıştırılır. Sinik kişi, söylenenlerin ardında başka bir amaç arar; verilen sözlere kolayca inanmaz, iyiliklerin bile bir karşılığı olduğunu düşünür. Ona göre insanlar çoğunlukla kendi çıkarlarının peşindedir ve toplumsal ilişkiler bu çıkarların gizlenmesiyle yürür. İlk bakışta bu […]
İstismar Döngüsü Nedir? (Cycle of Abuse)
Özürlerin, Umudun ve Şiddetin Tekrar Eden Tuzağı Bir tartışmanın ardından gelen sessizlik… Günlerce süren gerginlik… Bir anda patlayan öfke… Sonra gözyaşları, özürler, hediyeler ve bir daha asla yaşanmayacağına dair sözler. İlişki yeniden düzelmiş gibi görünür. İstismara maruz kalan kişi, belki de sonunda karşısındaki insanın değiştiğini düşünmeye başlar. Bir süre her şey yolunda gider. Ta ki […]
Siber-Bilişsel Savaş Nedir? (Cyber-Cognitive Warfare)
İnsan Zihninin Dijital Cepheye Dönüştürülmesi Bir sabah telefonunu açıyorsun. Birbirinden farklı hesaplar aynı iddiayı paylaşıyor. Haber sitelerinde benzer başlıklar beliriyor. Bir video, daha önce hiç duymadığın bir olayı kanıtladığını söylüyor. Yorumlarda insanlar birbirini suçluyor, öfkeli paylaşımlar hızla yayılıyor. Bir süre sonra artık yalnızca olayın ne olduğunu değil, kime güveneceğini de sorgulamaya başlıyorsun. Bu tablonun arkasında […]
Siber Paralı Askerler Nedir? (Cyber Mercenaries)
Dijital Savaşın Kiralık Aktörleri Eskiden bir ülkeye zarar vermek için ordulara, istihbarat teşkilatlarına veya diplomatik baskı araçlarına ihtiyaç duyulurdu. Bugünse kimi operasyonlar binlerce kilometre uzaktaki bir bilgisayarın başında, özel bir şirketin çalışanları veya bağımsız bir hacker grubu tarafından yürütülebiliyor. Bir gazetecinin e-postaları ele geçirilebilir, bir siyasetçinin özel yazışmaları kamuoyuna sızdırılabilir, sahte sosyal medya hesaplarıyla belirli […]
