Etiket: Yapay Gündem Oluşturma
Yapay Gündem Oluşturma (Astroturfing), Siyaset bilimi, iletişim, medya çalışmaları ve halkla ilişkiler literatüründe sıkça incelenen bu kavram; aslında tabanda (halkta) geniş bir destek bulmamasına rağmen, organize bir merkez tarafından yapay yollarla sanki büyük bir toplumsal destek varmış izlenimi yaratılması eylemidir.
Türk Literatüründeki Karşılığı
Türk akademik literatüründe ve teyit platformlarında bu kavram doğrudan “Astroturfing” şeklinde İngilizce haliyle de kullanılmakla birlikte, Türkçe karşılığı olarak şu ifadeler kabul görmüştür:
• Suni (Yapay) Gündem Oluşturma: Sosyal medya çağında bot ağları ve troller vasıtasıyla olmayan bir tartışmayı veya fikri ülkenin en önemli meselesi gibi gösterme faaliyetleri için tercih edilir.
• Sahte Halk Hareketi Yaratma / Naylon Kitle Oluşturma: Arkasında bir şirket, siyasi parti veya lobinin olduğu bir fikri, sanki tamamen bağımsız vatandaşlar kendiliğinden bir araya gelip protesto ediyormuş gibi yansıtma durumlarında kullanılır.
• Suni Kamuoyu Oluşturma: Akademik çalışmalarda, kitlesel algıyı manipüle ederek çoğunluk algısı yaratma stratejisini tanımlamak için sıklıkla bu terim kullanılır.
Kavramın Kökeni Nedir?
İngilizcede organik, tamamen halkın içinden doğal olarak çıkan toplumsal hareketlere “grassroots” (çim kökleri) denir. Bu doğal hareketin tam zıttını, yani yapay olanını tanımlamak için Amerika’daki ünlü bir yapay çim halı markası olan “AstroTurf” isminden esinlenilmiştir. Yani kavramsal olarak “sahte/yapay çim” kelimesinden türetilmiştir.
Günümüzdeki En Yaygın Örnekleri
• Sosyal Medya Manipülasyonları: Binlerce bot (sahte) hesap ve trolün koordineli bir şekilde aynı etiketi (hashtag) kullanarak bir konuyu trend listesine sokması ve halkın bunu çok konuştuğu algısını yaratması.
• Siyasi Kampanyalar: Bir adayı desteklemek ya da karalamak amacıyla parayla tutulmuş kitlelerin bağımsız vatandaşlarmış gibi sokak röportajları vermesi ya da miting yapması.
• Ticari Yorumlar: Bir firmanın kendi ürününe internet sitelerinde binlerce sahte hesaptan olumlu tüketici yorumu yazdırarak organik bir memnuniyet varmış gibi göstermesi
