Etiket: Odak Saptırma
Odak Saptırma, bir kişinin kendi üzerindeki odağı, sorumluluğu veya suçlamayı başka bir yöne çekmek için kullandığı psikolojik bir savunma mekanizması ve manipülasyon taktiğidir.
Deflection (Saptırma) Nedir?
Deflection, özellikle narsistik kişilik yapısına sahip bireyler veya manipülatörler tarafından, bir hata yaptıklarında veya köşeye sıkıştıklarında hedef şaşırtmak amacıyla kullanılır. Kişi, yöneltilen eleştiriyi veya soruyu doğrudan yanıtlamak yerine, konuyu tamamen başka birinin hatasına, geçmiş bir olaya veya tamamen alakasız bir duruma çeker.
Nasıl Uygulanır? (En Sık Görülen Yöntemler)
• Karşı Saldırıya Geçmek: Bir hatası söylendiğinde, “Asıl sen geçen hafta şunu yapmıştın!” diyerek konuyu karşı tarafın kusurlarına getirmek.
• Mağdur Rolü Oynamak: Suçlanan kişinin aniden ağlamaya, haksızlığa uğradığını iddia etmeye başlayarak odağı kendi hatasından çıkarıp karşı tarafın “ne kadar acımasız” olduğuna kaydırması.
• Konuyu Önemsizleştirmek: “Büyütecek ne var bunda, dünyada ne dertler var” diyerek konunun ciddiyetini azaltmak.
• Sürekli Gündem Değiştirmek: Tartışılan konuyu manipüle ederek tamamen alakasız bir başlığa evriltmek ve esas sorunun konuşulmasını engellemek.
Gaslighting ile Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavram sıkça karıştırılır ancak amaçları biraz farklıdır:
• Gaslighting: Sizin gerçeklik algınızı bozmayı, hafızanızdan ve akıl sağlığınızdan şüphe etmenizi hedefler (“Ben öyle bir şey demedim, uyduruyorsun”).
• Saptırma (Deflection): Gerçekliği inkar etmekten ziyade, odağın yerini değiştirir. Suçluluk duygusundan kaçmak için spot ışıklarını kendi üzerinden alıp başkasının üzerine tutar.
