İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Duygusal Geçersizleştirme

Duygusal Geçersizleştirme, bir kişinin duygularının, düşüncelerinin veya deneyimlerinin mantıksız, önemsiz ya da aşırı olduğu söylenerek küçümsenmesini veya reddedilmesini ifade eder. Özellikle narsisistik davranış kalıpları ve psikolojik manipülasyon süreçlerinde sıkça karşılaşılan bir yöntemdir.

Kavramın Psikoloji Literatüründeki Yeri

• Kökeni ve Gelişimi: Kavram, özellikle psikolog Marsha Linehan tarafından geliştirilen Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) literatüründe merkezi bir yere sahiptir. Linehan, çocuklukta maruz kalınan kronik duygusal geçersizleştirmenin duygu düzenleme bozukluklarına yol açtığını ortaya koymuştur.
• Temel Tanımı: Kişinin içsel deneyimlerinin dış dünya tarafından anlaşılmaması, reddedilmesi veya yargılanmasıdır. Bu durum kişide kendi duygularına ve algılarına karşı güvensizlik yaratır.

Manipülasyon İle İlişkisi

• Gaslighting ile Bağlantısı: Duygusal geçersizleştirme, manipülasyonun en bilinen türlerinden biri olan “gaslighting”in (gerçeklik algısını çarpıtma) temel araçlarından biridir. Kişinin duygularını sürekli geçersiz kılmak, zamanla kendi akıl sağlığından ve yargılarından şüphe etmesine neden olur.
• Kontrol Sağlama: Manipülatör, karşısındaki kişinin duygularını geçersiz kılarak kendi hatalarının sorumluluğundan kaçar ve ilişki üzerindeki kontrolü elinde tutar.

Yaygın Duygusal Geçersizleştirme İfadeleri

• Duyguları Küçümseme: “Çok abartıyorsun”, “Bunda üzülecek ne var” veya “Aşırı hassassın” gibi cümlelerle kişinin hisleri önemsizleştirilir.
• Suçlama ve Yargılama: “Böyle hissetmemelisin”, “Senin sorunun bu” veya “Her şeyi yanlış anlıyorsun” ifadeleriyle kişi kendi duygusu yüzünden suçlu hissettirilir.
• Konuyu Değiştirme veya Yoksayma: Kişi duygularını paylaşmaya çalıştığında konunun tamamen değiştirilmesi veya sessiz kalınarak tepkisiz kalmak da bu kapsamda değerlendirilir.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır