İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Dijital Narsisizm

Dijital Narsisizm, özellikle medya psikolojisi, iletişim bilimleri ve siberpsikoloji literatüründe son yıllarda sıklıkla çalışılan bilimsel bir terimdir.

Kavramın Manipülasyonla İlişkisi ve Literatürdeki Yeri

Geleneksel psikolojideki narsisizm (büyüklenmecilik, hayranlık arayışı ve empati yoksunluğu), dijital dünyada yeni bir boyut kazanmıştır. Literatürde Dijital Narsisizm, bireylerin sosyal medya platformlarında (Instagram, TikTok vb.) algoritmik ödülleri (beğeni, takipçi, yorum) toplamak amacıyla sergiledikleri yapay, aşırı odaklı ve bencil davranış kalıpları olarak tanımlanır.
Bu kavramın manipülasyonla kesiştiği temel noktalar şunlardır:
• İzlenim Yönetimi ve Algı Manipülasyonu: Dijital narsistler, hedef kitlelerini ve takipçilerini manipüle etmek için hayatlarının sadece “kusursuz” anlarını gösteren filtrelenmiş imajlar (reels, selfieler, lüks tüketim gösterileri) sunarlar.
• Sömürücü İlişkiler: Tıpkı gerçek hayattaki narsistler gibi, dijital narsistler de takipçilerini veya çevrelerindeki insanları sadece kendi “dijital benliklerini” besleyecek, onlara onay ve övgü sağlayacak birer araç (nesne) olarak görür ve onları duygusal olarak sömürürler.
• Karanlık Üçlü (Dark Triad) Bağlantısı: Psikoloji literatüründe narsisizm; Makyavelizm (manipülasyon ustalığı) ve psikopati ile birlikte “Karanlık Üçlü” başlığı altında incelenir. Dijital narsisizm, bu manipülatif kişiliğin siber alandaki uzantısıdır.
Özetle; Dijital Narsisizm; üzerine akademik makaleler yazılan, ölçekler geliştirilen ve manipülatif davranış biçimlerini açıklamakta kullanılan akademik bir kavramdır.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır