İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Diderot Etkisi

Diderot Etkisi, özellikle pazarlama, tüketici davranışı, sosyoloji ve psikoloji literatüründe doğrudan manipülasyon olmasa da tüketicilerin satın alma kararlarını manipüle etmek için sıkça kullanılan psikolojik bir zaafı ve tüketim sarmalını tanımlar.

Diderot Etkisi Nedir?

Adını Fransız filozof Denis Diderot’dan alan bu kavram, en yalın tanımıyla: “Yeni bir eşya alımının, mevcut diğer eşyalarla uyumsuzluk yaratarak peş peşe yeni harcamaları tetikleyen bir tüketim girdabı oluşturması” durumudur.
Filozof Diderot, kendisine hediye edilen çok şık kırmızı sabahlığın (robdöşambr) yanında evindeki eski masanın, halının ve sandalyelerin sırıttığını fark etmiş; sırf o sabahlığa uysun diye tüm ev eşyalarını değiştirerek borç batağına saplanmıştır. Bu durumu kaleme aldığı denemesinde “Eski sabahlığımın efendisi iken yenisinin kölesi oldum” diyerek durumu özetlemiştir. Kavram, 1988 yılında antropolog Grant McCracken tarafından literatüre bu isimle kazandırılmıştır.

Pazarlama Manipülasyonlarındaki Yeri

Markalar bu etkiyi tüketicileri manipüle etmek için bilinçli olarak tetikler. Örneğin; bir teknoloji markasından sadece telefon alırsınız, ancak marka öyle bir ekosistem kurmuştur ki telefonunuza tam uyum sağlaması için kulaklığını, akıllı saatini ve orijinal kılıfını da alma ihtiyacı hissedersiniz (Diderot Bütünlüğü).

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır