İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Cehalet Üretimi

Cehalet Üretimi kavramı; medyanın, şirketlerin veya siyasi aktörlerin kamuoyunu manipüle etmek, şüphe yaratmak veya gerçekleri gizlemek amacıyla bilinçli ve sistematik olarak cehalet ya da bilgi eksikliği üretmesini ifade eder.
Bu kavramın akademik arka planı ve manipülasyonla ilişkisi şu şekildedir:

1. Agnotoloji (Agnotology) Bilim Dalı

“Cehalet Üretimi (Ignorance Production)” kavramı, literatürde Agnotoloji (Cehalet Bilimi) adı verilen disiplinlerarası bir çalışma alanının temelini oluşturur. Terim, 1995 yılında bilim tarihçisi Robert Proctor ve dilbilimci Iain Boal tarafından ortaya atılmıştır.
• Geleneksel olarak cehalet, “henüz keşfedilmemiş, bilgiyle doldurulmayı bekleyen bir boşluk” olarak görülürdü.
• Agnotoloji ve Ignorance Production yaklaşımı ise cehaletin pasif bir durum olmadığını; aktif olarak imal edilen, tasarlanan ve sürdürülen siyasi/ticari bir strateji olduğunu savunur.

2. Manipülasyon Stratejisi Olarak Nasıl Çalışır?

Literatürdeki en popüler “Ignorance Production” örneği, tütün endüstrisinin 1950’lerden itibaren uyguladığı stratejilerdir. Sigaranın kanser yaptığını gösteren net bilimsel kanıtlar çıktığında, şirketler bu kanıtları doğrudan reddetmek yerine “Bu konuda henüz kesin bir uzlaşı yok, daha fazla araştırma yapılması gerekiyor” diyerek kasıtlı olarak şüphe ve kafa karışıklığı (cehalet) üretmiştir.
Aynı strateji günümüzde şu alanlardaki manipülasyonlarda da sıklıkla kullanılmaktadır:
• İklim Krizi İnkarcılığı: Fosil yakıt şirketlerinin iklim değişikliği algısını manipüle etmek için sahte bilimsel araştırmaları fonlaması.
• Dezenformasyon ve Yanlış Bilgi Çağı: Dijital medyadaki bilgi kirliliği ve yankı odaları yoluyla toplumun gerçeklerden uzaklaştırılması.
• Stratejik Sırlar ve Sansür: Devletlerin veya kurumların belirli bilgileri halktan gizleyerek kamusal alanda bilinçli bir cehalet yaratması.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır