İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Biyometrik Profilleme

Biyometrik Profilleme, geleneksel psikolojik manipülasyondan ziyade, dijital manipülasyon, algoritmik manipülasyon ve davranışsal ekonomi disiplinlerinin kesişim noktasında yer alır.

Literatürde Biometric Profiling ve Manipülasyon İlişkisi

Biyometrik profilleme; bireylerin parmak izi, yüz geometrisi, iris yapısı gibi statik verilerinin ötesine geçerek; ses tonu analizi, göz hareketleri (eye-tracking), kalp ritmi, mikro yüz ifadeleri ve tuş vuruşu dinamikleri gibi fizyolojik ve davranışsal verilerin yapay zekâ tarafından izlenmesi ve analiz edilmesidir.
Bu kavramın kitleleri veya bireyleri manipüle etmek amacıyla kullanımı literatürde şu başlıklar altında incelenir:
1. Duygu Profilleme ve Gerçek Zamanlı Manipülasyon (Emotion Profiling & Real-Time Profiling): Teknoloji ve etik literatüründe (örneğin Brittan Heller gibi araştırmacıların çalışmalarında) bu durum “Biometric Psychography” (Biyometrik Psikografi) olarak da adlandırılır. Kullanıcının sanal gerçeklik (XR) başlıkları veya akıllı cihazlar üzerinden anlık duygusal durumu (stres, haz, korku, heyecan) biyometrik verilerle yakalanır. Şirketler veya siyasi aktörler, kişinin en savunmasız olduğu o “anlık” duygu durumuna göre manipülatif reklamlar veya dezenformasyon içerikleri sunarak kararlarını etkiler.
2. Nöro-Pazarlama ve Siyasi İkna (Neuromarketing & Algorithmic Persuasion): Klasik anlamda Cambridge Analytica skandalı ile duyduğumuz “Psychometric Profiling” (anketlere ve dijital ayak izlerine dayalı psikolojik profilleme), günümüzde yerini biyometrik profillemeye bırakmaktadır. Bireyin siyasi bir reklama veya ürüne verdiği istemsiz biyometrik tepkiler (göz bebeği büyümesi, terleme oranı vb.) analiz edilerek, kişinin rasyonel filtresini bypass eden manipülatif algoritmalar geliştirilir.
3. Yapay Zekâ ve Güven Manipülasyonu (Deepfake & Biometric Spoofing): Güvenlik literatüründe, biyometrik profilleme verileri manipüle edilerek sistemleri yanıltmak (Biometric Spoofing / Face Manipulation) veya insanları aldatmak amacıyla derin sahtecilik (deepfake) teknolojilerinde altlık olarak kullanılır.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır