İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Bilgi Seliyle Sansür

Bilgi Seliyle Sansür, geleneksel sansür anlayışını (bilgiyi yasaklama, silme veya engelleme) tamamen tersine çeviren modern bir dijital manipülasyon stratejisidir.

Kavramın Özü Nedir?

Klasik sansür dünyasında amaç bilgi kıtlığı yaratmaktır. Dijital çağda ve sosyal medyanın yükselişiyle birlikte ise otokratik rejimler veya manipülatörler bilgi bolluğu yaratarak sansür uygulamaya başlamışlardır.
Sistem şöyle işler: İstenmeyen veya eleştirel bir gerçek ortaya çıktığında, manipülatörler bu bilgiyi silmekle uğraşmazlar (çünkü internette bir şeyi tamamen silmek zordur ve Streisand Etkisi yaratarak daha çok dikkat çeker). Bunun yerine, yapay zeka botları, troll orduları veya koordineli hesaplar kullanarak interneti başka içeriklerle, dezenformasyonla, magazinle, alakasız tartışmalarla veya komplo teorileriyle “boğarlar” (flood). Sonuç olarak, halkın sınırlı olan dikkat sermayesi dağılır ve aranan gerçek bilgi, yaratılan bu devasa gürültü denizinin altında kalarak görünmez hale gelir.

Literatürdeki Yeri ve Önemli İsimler

Akademik literatürde bu kavramı en derinlemesine inceleyen ve teorileştiren isimlerden biri siyaset bilimci Margaret Roberts’tır. Roberts, ünlü “Censored: Distraction and Diversion Inside China’s Great Firewall” kitabında otoriter devletlerin interneti kontrol etmek için üç temel yöntemi olduğunu söyler:
1. Fear (Korku): Ceza ve hapis tehdidi ile susturma.
2. Friction (Sürtünme): Bilgiye erişimi yavaşlatarak veya siteleri engelleyerek kullanıcıya zorluk çıkarma.
3. Flooding (Sel/Boğma): Ortamı alakasız veya hükümet yanlısı içeriklerle doldurarak gündemi saptırma.
Literatürde bu durum için bazen “Censorship by Noise” (Gürültüyle Sansür) veya Amerikan siyaset danışmanı Steve Bannon’ın popülerleştirdiği argoda “Flooding the zone with shit” (Alanı çöple boğmak) tabiri de kullanılır.

En Sık Kullanılan Alanlar

• 50 Sent Ordusu (Çin): Çin hükümetinin, sosyal medyada eleştirel bir gündem oluştuğunda yüz binlerce hesaba Çin tarihi, milliyetçi şiirler veya popüler kültür içerikleri paylaştırarak asıl konuyu gündemden düşürmesi.
• Rus Troll Çiftlikleri: Seçim dönemlerinde veya kriz anlarında kasıtlı olarak birbiriyle çelişen onlarca farklı komplo teorisi üreterek halkta “neyin doğru olduğunu asla bilemeyiz” algısı (sinizm) yaratmak ve kamuoyunu felç etmek.
• Yapay Zeka (AI Slop): Günümüzde üretken yapay zekanın (Gen-AI) yaygınlaşmasıyla, çok ucuz maliyetlerle dakikalar içinde milyonlarca sahte haber ve içerik üretilerek bu sansür türü tarihin en yüksek ölçeğine ulaştırılmıştır.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır