İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Benliğin Farklılaşması

Benliğin Farklılaşması kavramı, Amerikalı psikiyatrist Murray Bowen tarafından geliştirilen Bowen Aile Sistemleri Teorisi’nin (Bowen Family Systems Theory) temel taşıdır.

Kavramın Manipülasyonla İlişkisi Nedir?

“Benliğin Farklılaşması”, manipülatif ilişkileri anlamak ve bu ilişkilerden korunmak konusunda literatürdeki en kilit koruyucu faktörlerden biri olarak kabul edilir. Kavram iki boyutta incelenir ve manipülasyonla doğrudan şu şekillerde bağlanır:
1. Kişi İçi Boyut (Duygu ve Düşünceyi Ayırabilme): Benlik farklılaşması yüksek olan bir kişi, mantığı ile duygularını birbirinden ayırt edebilir. Duygusal manipülasyona maruz kaldığında (örneğin suçluluk psikolojisi yaratma, sevgi esirgeme, öfke ile korkutma), hissettiği yoğun duyguya (korku, suçluluk) teslim olmak yerine mantıklı bir mesafe koyarak “Şu an bende suçluluk yaratmaya çalışıyor, ancak bu durumun sorumlusu ben değilim” diyebilir.
2. Kişiler Arası Boyut (Özerklik ve Bağlılık Dengesi): Bu boyutta kişi, bir başkasıyla (partneri, ailesi) yakın ve bağlı bir ilişki sürdürürken aynı zamanda kendi bağımsız kimliğini, sınırlarını ve doğrularını koruyabilir.

Düşük Benlik Farklılaşması ve Manipülasyona Açıklık

Bowen’a göre benlik farklılaşması düşük (undifferentiated) olan bireyler, ilişkilerinde “duygusal kaynaşma” (emotional fusion) yaşarlar. Bu durum onları manipülasyona tamamen açık hale getirir:
• Fevri Tepkisellik (Emotional Reactivity): Manipülatörün ufacık bir eleştirisine veya manipülatif tuzağına anında yoğun bir duygusal tepki verirler, dolayısıyla manipülatör tarafından kolayca yönlendirilirler.
• Onay Arayışı: Kendi değerlerini başkalarının onayına bağladıkları için, “Beni seviyorsan bunu yaparsın” gibi manipülatif cümlelerin ve taktiklerin altında kolayca ezilirler.
• Üçgenleme (Triangulation): Benlik farklılaşması düşük olan sistemlerde (örneğin ailelerde), iki kişi arasındaki gerilimi çözmek yerine üçüncü bir kişiyi manipülatif bir şekilde sürece dahil etme (üçgen oluşturma) eğilimi çok yüksektir.
Özetle; Benliğin Farklılaşmasında, bir bireyin benlik farklılaşma düzeyi ne kadar yüksekse, ilişkilerdeki manipülasyonu fark etme, sınır çizme ve psikolojik manipülasyona karşı bağışıklık geliştirme oranı o kadar yüksek olur.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır