Etiket: Ben Franklin Etkisi
Ben Franklin Etkisi, birine iyilik yaptığımızda o kişiyi daha çok sevmeye başladığımızı belirten bir psikolojik olgudur. Manipülasyon, ikna kabiliyeti ve sosyal psikoloji çalışmalarında sıkça yer alır.
Kavramın Kökeni ve Mantığı
• Hikayesi: Benjamin Franklin, kendisinden hoşlanmayan bir rakibinin sevgisini kazanmak için ondan nadir bulunan bir kitabı ödünç istemiştir. Rakibi kitabı göndermiş, Franklin de ona teşekkür eden bir not yazmıştır. Bir sonraki karşılaşmalarında rakibi Franklin’e çok daha nazik davranmış ve ölene dek dost kalmışlardır.
• Psikolojik Altyapı: Bu durum psikolojide Bilişsel Çelişki (Cognitive Dissonance) teorisiyle açıklanır. Beynimiz, “Hoşlanmadığım birine neden iyilik yaptım?” çelişkisini çözmek için kendi algısını değiştirir ve “Ona iyilik yaptığıma göre demek ki ondan hoşlanıyorum” mantığını kurar.
Manipülasyondaki Yeri
İkna ve manipülasyon tekniklerinde bu etki ters psikoloji amacıyla kullanılır. Birine kendinizi sevdirmek veya aradaki buzları eritmek istiyorsanız, onlara büyük bir iyilik yapmak yerine, onlardan reddedemeyecekleri küçük bir iyilik istemek bağ kurmayı kolaylaştırır.
