İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Arşivsel Dezenformasyon

Arşivsel Dezenformasyon kavramı, özellikle dijital çağda bilginin korunması, tarihsel revizyonizm ve dezenformasyon araştırmalarında iki temel boyutta incelenmektedir:

1. Manipülatif Amaçlı Arşiv Oluşturma ve Tarihi Değiştirme

Bu boyutuyla Arşivsel Dezenformasyon, sahte belgelerin, manipüle edilmiş ekran görüntülerinin veya bağlamından koparılmış dijital kayıtların sırf gelecekte “tarihsel bir kanıt” olarak kullanılmak üzere kasıtlı olarak arşivlenmesi eylemidir.
• Amaç: Bilgi kirliliği üreten aktörler, sahte bir anlatıyı meşrulaştırmak için devlet arşivlerine sızmaya çalışabilir ya da dijital arşiv platformlarına (Wayback Machine vb.) manipüle edilmiş içerikleri kaydederek bunları ileride “bakın, geçmişte bu böyleydi” diyerek kanıt göstermeye çalışırlar.

2. Post-Truth Çağında Arşivlerin Güvenilirliğinin Sarsılması

Arşiv bilimi literatüründe (özellikle Luciana Duranti gibi önemli akademisyenlerin çalışmalarında) bu kavram, “post-truth” (gerçeklik sonrası) çağın arşiv kurumu üzerindeki tahribatını ifade eder.
• Dezenformasyon kampanyaları sadece anlık haberleri değil, toplumun kurumsal hafızasını ve belgelerin güvenilirliğini (orijinalliğini) sabote etmeyi hedefler. Literatürde buna karşı arşivcilerin dezenformasyonla mücadeledeki rolü tartışılmaktadır.

İlişkili Diğer Literatür Kavramları:

• Arşivsel Sessizlikler (Archival Silences ): Belirli seslerin veya tarihi gerçeklerin kasıtlı olarak arşive dahil edilmemesi yoluyla yapılan manipülasyon.
• Lekelenmiş/Kirletilmiş Arşivler (Tainted Archives): İçine sahte veya manipüle edilmiş belgeler karıştığı için bütünsel güvenilirliğini yitiren arşiv yapıları.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır