Etiket: Algoritmik Kent Yönetişimi
Bu kavram, özellikle akıllı şehirler (Smart Cities), kentsel yapay zekâ (Urban AI) ve dijital coğrafya alanlarında sıklıkla incelenmektedir.
Kavramın manipülasyon boyutuyla olan doğrudan ilişkisi ve literatürdeki temel eleştiriler şu şekildedir:
• Mekânsal ve Davranışsal Manipülasyon: Algoritmik kent yönetişiminde trafik akışları, toplu taşıma rotaları, enerji dağıtımı veya güvenlik (akıllı gözetleme) gibi süreçler tamamen veri odaklı algoritmalarla yönetilir. Literatürde (örneğin Rob Kitchin veya Federico Cugurullo gibi yazarların çalışmalarında), bu algoritmaların şeffaf olmaması (“kara kutu” problemi) nedeniyle vatandaşların şehir içindeki hareketlerinin, alışkanlıklarının ve sosyal tercihlerinin görünmez bir şekilde manipüle edildiği ve yönlendirildiği belirtilmektedir.
• Teknolojik Çözümcülük (Technological Solutionism): Algoritmaların kentsel sorunları “tarafsız ve rasyonel” bir şekilde çözdüğü iddia edilse de, arka planda belirli siyasi veya ticari çıkarları barındırdığı; veri setlerinin seçimi ve filtrelenmesi yoluyla toplumsal algının manipüle edilebildiği savunulur.
• Algoritmik Yönetimsellik (Algorithmic Governmentality): Şehrin matematiksel modellerle sayısallaştırılarak kontrol edilmesi, kamusal kararların demokratik tartışmalar yerine önleyici (anticipatory) yapay zekâ modellerine devredilmesiyle sonuçlanır. Bu da toplumsal katılım mekanizmalarını devre dışı bırakan bir manipülasyon türü olarak ele alınır.
