İçeriğe atla
Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Etiket: Algoritmik Güç

Algoritmik Güç kavramı; medya çalışmaları, dijital sosyoloji, siyaset bilimi ve yeni medya literatüründe algoritmaların bireylerin algılarını, tercihlerini, bilgiye erişimlerini ve toplumsal davranışlarını şekillendirme, yönlendirme ve yönetme kapasitesini ifade etmek için kullanılır. Doğrudan bilgi manipülasyonu, algı yönetimi ve dijital gözetim tartışmalarının merkezinde yer alır.

Kavramın Literatürdeki Yeri ve Anlamı

1. Görünürlük ve Dikkat Yönetimi (Algoritmik Kapı Bekçiliği):
• Literatürde Taina Bucher (“If…Then: Algorithmic Power and Politics”) ve David Beer gibi araştırmacılar, algoritmik gücün en büyük etkisinin “neyin görünüp neyin gizleneceğine karar vermek” olduğunu belirtir. Algoritmalar, önümüze çıkardıkları içeriklerle dikkatimizi manipüle etme gücüne sahiptir.
2. Algı ve Davranış Manipülasyonu (Epistemik Güç):
• Algoritmik güç, bireylerin “neyi doğru veya gerçek kabul edeceğini” (epistemik otoriteyi) manipüle edebilir. Sosyal medya algoritmalarının yankı odaları (echo chambers) yaratarak siyasi ve toplumsal kutuplaşmayı tetiklemesi bu gücün manipülatif kullanımına en net örnektir.
3. Platform Emek ve Kullanıcı İlişkilerinde Güç Dengesi:
• Anwar & Graham (2020) ile Ferrari & Graham (2021) gibi araştırmacılar, platformların (Uber, yiyecek dağıtım uygulamaları vb.) çalışanları ve kullanıcıları algoritmik kurallarla nasıl kontrol ettiğini inceler. Literatürde bu baskıya karşı kullanıcıların/işçilerin verdiği tepkiye de Algoritmik Direniş (Algorithmic Resistance) veya algoritmik gücü kendi lehlerine manipüle etme çabası denir.

Özetle

“Algorithmic Power”, dijital manipülasyon ve gözetim kapitalizmi (Surveillance Capitalism) mekanizmalarını açıklamak için akademik yazında kabul görmüş gerçek ve teorik altyapısı güçlü bir kavramdır.

Manipülasyon

Karar senin mi, sana mı verdirildi?

Tüm hakları saklıdır